De mastectomie is een chirurgische ingreep waarbij een of beide borsten, gedeeltelijk of volledig, worden verwijderd. De operatie wordt uitgevoerd door een gespecialiseerde chirurg, voornamelijk om borstkanker te behandelen of te voorkomen, maar ook in het kader van bepaalde goedaardige aandoeningen of tijdens een gendertransitie. Voor een mastectomie is een specifieke voorbereiding nodig en worden er technieken gebruikt die zijn afgestemd op elke situatie, afhankelijk van de medische indicatie en de voorkeuren van de patiënt.
De kosten van een mastectomie variëren aanzienlijk afhankelijk van het land, de reputatie van de chirurg, het type uitgevoerde mastectomie (volledig, gedeeltelijk, preventief of curatief) en of de ingreep al dan niet wordt vergoed. Hieronder vindt u een vergelijkingstabel van de gemiddelde prijzen in 2025.
| Land | Eenvoudige mastectomie | Bilaterale mastectomie | Reconstructieve mastectomie |
|---|---|---|---|
| Frankrijk | 3 500 € | 5 500 € | 6 500 € |
| Verenigd Koninkrijk | 4 200 € | 6 200 € | 7 500 € |
| Duitsland | 4 500 € | 6 900 € | 8 000 € |
| Nederland | 4 000 € | 6 000 € | 7 000 € |
| Italië | 3 800 € | 5 600 € | 6 800 € |
| Tunesië | 2 000 € | 3 200 € | 4 500 € |
| Turkije | 2 300 € | 3 800 € | 5 000 € |
| Marokko | 2 100 € | 3 500 € | 4 700 € |
| Tsjechië | 2 700 € | 4 200 € | 5 100 € |
| Litouwen | 2 800 € | 4 100 € | 5 200 € |
| Thailand | 2 600 € | 4 000 € | 5 500 € |
| Polen | 2 900 € | 4 300 € | 5 600 € |
| België | 3 900 € | 6 000 € | 7 200 € |
| Albanië | 1 700 € | 2 800 € | 3 600 € |
Gemiddelde tarieven vastgesteld en geactualiseerd in 2025; deze kunnen variëren naargelang de kliniek en de arts.
Mastectomie wordt doorgaans vergoed door de zorgverzekering wanneer het om medische redenen gebeurt (kanker, vastgesteld genetisch risico, pathologische gynaecomastie, enz.). Ingrepen met uitsluitend cosmetisch of preventief doel zonder medische indicatie worden niet vergoed. De precieze modaliteiten verschillen per land en verzekeraar; het is aan te raden dit op voorhand na te vragen.
De belangrijkste doelstellingen van de mastectomie zijn het behandelen of voorkomen van bepaalde aandoeningen van de borst, de levenskwaliteit verbeteren, of begeleiding bij een gendertransitie. Afhankelijk van de situatie kunnen verschillende technieken of aanvullende ingrepen worden voorgesteld:
De voorbije jaren heeft de mastectomie grote technologische vooruitgang geboekt:
De mastectomie wordt uitgevoerd onder volledige narcose en begint met het ontsmetten en voorbereiden van het operatiegebied. De chirurg maakt een incisie, waarvan het verloop afhangt van het type mastectomie: eenvoudig (verwijdering van het borstklierweefsel), totale mastectomie (volledige borstverwijdering, soms met tepel) of huid- en/of tepelbesparende mastectomie.
De chirurg verwijdert zorgvuldig het borstklierweefsel, en indien nodig, ook het omliggende weefsel (zoals oksellymfeklieren in geval van een vermoeden van kanker). In sommige gevallen worden minimaal-invasieve of robot-geassisteerde technieken gebruikt. Het behoud van de huid en/of de tepel is in een aantal gevallen mogelijk, wat latere borstreconstructie vergemakkelijkt.
Nadat het borstweefsel is verwijderd, controleert de chirurg of er geen bloedingen zijn en kunnen er een of meerdere drains geplaatst worden om vocht af te voeren. Daarna worden de weefsels en de huid gehecht. Als er direct een borstreconstructie wordt uitgevoerd, gebeurt dit in dezelfde operatie, met een implantaat of autologe transplantatie (lap of lipofilling).
De duur van een mastectomie is doorgaans tussen 1,5 en 3 uur. De kortste operaties zijn de eenvoudige mastectomieën, terwijl procedures met onmiddellijke borstreconstructie of bijkomende handelingen (lymfeklierdissectie, lap) meer dan 3 uur kunnen duren.
De mastectomie zelf is pijnloos dankzij de narcose. Na de ingreep kan er een matige tot zware pijn zijn aan de borstkas en oksel, afhankelijk van de omvang van de operatie. Deze pijn wordt doorgaans goed onder controle gehouden met aangepaste pijnstillers vanaf het einde van de operatie.
Moderne technieken, zoals loco-regionale anesthesie of minimaal-invasieve chirurgie, kunnen de postoperatieve pijn aanzienlijk verminderen. De meeste patiënten ervaren eerder ongemak of spanning dan scherpe pijn, met een geleidelijke verbetering over een aantal dagen tot weken.
De postoperatieve nazorg is essentieel na een mastectomie. Hiermee wordt het esthetisch en functioneel resultaat geëvalueerd en geoptimaliseerd, de wondgenezing opgevolgd, mogelijke complicaties vroegtijdig opgespoord en wordt de patiënt begeleid tijdens het herstel, zowel fysiek als psychologisch.
Direct na de ingreep is de borst (of het operatiegebied) vaak gezwollen, hard of verkleurd door bloeduitstortingen. Dit zijn normale, tijdelijke verschijnselen.
Het uiteindelijke esthetische resultaat, vooral bij borstreconstructie, is meestal pas zichtbaar na 3 tot 6 maanden, wanneer de weefsels geslonken zijn, gestabiliseerd en de littekens beginnen te vervagen. Indien er een correctie nodig is, dient u rekening te houden met extra tijd voor het definitieve resultaat.
De mastectomie is een duurzame ingreep want het verwijderde borstklierweefsel groeit niet meer terug. De esthetische houdbaarheid hangt echter af van verschillende factoren, vooral bij reconstructie: natuurlijke huidveroudering, gewichtsschommelingen, kwaliteit van de initiële ingreep en eventuele laattijdige complicaties (kapselvorming rond een implantaat, huidverslapping, enz.).
Regelmatige controles bij de chirurg en een persoonlijk nazorgtraject maken het mogelijk eventuele veranderingen snel op te sporen of te behandelen.
Na een mastectomie kunnen er matige tot intense pijnen zijn die enkele dagen tot weken aanhouden. Deze pijn wordt onder controle gehouden met pijnstillers, maar een restongemak (trekken, spanning) kan langer duren, vooral tijdens armbewegingen.
Zwelling (oedeem) komt vaak voor in het operatiegebied, evenals bloeduitstortingen die langzaam verdwijnen. Littekens evolueren over een periode van meerdere maanden: ze zijn aanvankelijk rood en dik, en worden geleidelijk bleker en soepeler. Het uiteindelijke uiterlijk stabiliseert meestal na 9 tot 18 maanden.
Zoals bij elke operatie zijn er risico’s verbonden aan de mastectomie: infecties, bloedingen, vertraagde of slechte wondgenezing, seroom (vochtophoping onder de huid), huidnecrose, anesthesiecomplicaties of, zeldzamer, verstoring van de armbeweging (lymfoedeem).
Regelmatige medische opvolging, het naleven van de postoperatieve richtlijnen en snel reageren bij problemen (roodheid, koorts, aanhoudende pijn) helpen de meeste complicaties te voorkomen. De keuze voor een gekwalificeerde en ervaren chirurg, evenals goede communicatie met het zorgteam, zijn sleutelelementen voor de veiligheid en het uiteindelijke resultaat van een mastectomie.
